BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ŞEHİR TİYATROSU 10 YAŞINDA… BİR KURULUŞ HİKÂYESİ


E. Ertan AKMAN

Şehir Tiyatrosu adıyla Bursa’nın köklü tiyatro geleneğinde kısacık bir yeri olsa da aslında Ahmet Vefik Paşa ile başlayan uzun soluklu bir öyküsü var Bursa Tiyatrosunun. Tovmas Fasulyaciyan ve kumpanyası ardından tiyatro sahnelerine çok sayıda isim kazandırmış Bursa.

Ahmet Vefik Paşa’nın valiliği ardından kesintiye uğrasa da Bursalıların içine düşen tiyatro ateşi, alevini cumhuriyete kadar sürdürüyor. Cumhuriyetle birlikte İstanbul Şehir Tiyatrosu ve diğer tiyatro kumpanyalarının ana turne duraklarından biri Bursa. Bugün Bursa Şehir Tiyatrosunun ana sahnesi olan Tayyare Kültür Merkezi’nin açılışı da “Tayyare Cemiyeti Tiyatro ve Sineması” adıyla Raşit Rıza kumpanyasınca 4 gün ardı ardına sahnelenen 4 operetle yapılıyor. İzledikleri bu oyunlarla Tiyatroya sevdalanan pek çok genç, İstanbul’un yolunu tutup İstanbul tiyatrolarında sahne almaya başlıyor. Çünkü Bursa’da henüz bir ödenekli tiyatro yok. Amatör heveslerle başlatılan bir iki özel tiyatroda sonuçsuz kalıyor.

50’li yıllarda artık yoğunlukla sinema olarak kullanıldığından Tayyare Sineması olarak tanınan binanın belediyeye devri sırasında gündeme geliyor ilk şehir tiyatrosu kurma düşüncesi. Nedendir bilinmez ortaya çıktığı gibi unutuluyor sonra. O yıllar Devlet Tiyatro ve Operası’nın da ilk yıllarıdır. Ve 1952 yılında ilk turnesini Bursa’ya düzenler Devlet Tiyatro ve Operası. Bu ilk tanışıklık 1957 yılında Devlet Tiyatrolarının ilk turne sahnesinin Bursa’da açılması ile süreklilik kazanacaktır.

Devlet Tiyatrosu oyunlarının gördüğü ilgi birkaç sanatseveri cesaretlendirecek, Şehir Tiyatrosu kurma fikri yeniden oluşacak ama bir kez daha kısa sürede unutulacaktır. Bu kez gerekçe de vardır, Bursa İki tiyatroyu taşıyacak izleyici kapasitesine sahip değil. Oysa Devlet tiyatrosu oyunlarını tam sezon, tam kapasite oynamaktadır. 1971 yılında Devlet Tiyatroları Bursa Sahnesi bu kez yerleşik kadroyla yeniden açılacaktır. Yine aynı gerekçe ile uzun yıllar gündeme gelmeyecektir Şehir Tiyatrosu kuruluşu. 1995 yılına kadar…

1995 yılında Devlet Tiyatrosu Sanatçısı Feyha Çelenk’in girişimleriyle o yıllarda Bursa Büyükşehir Belediyesine bağlı Bursa Kültür Sanat Ve Turizm Vakfı bünyesinde bir Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu birimi kurulur. 1996 yılında ilk kez düzenlenen Bursa Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Festivalinde de sahne alan topluluk, Bursa’nın tiyatro yaşamına yeni bir ivme kazandıracaktır. 1996 yılında itibaren Tayyare Kültür Merkezi’nde sürekli sahne alır BKSTV Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu…

İzleyici performansından cesaret alan Feyha Çelenk ve Erdem Saker’in Büyükşehir Belediye Başkanlığındaki belediye yetkilileri; Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin 31- 12-1997 Tarih, 1997/205 esas no’lu 357 numaralı Bursa Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu kurulması kararı ile Şehir Tiyatrosunun kuruluşuna giden yolu açacaktır.

Bursa ilk kez bu kadar yakın olmuştur şehir tiyatrosu fikrine ama bu kez kadro tahsisi, değişen yönetimler bir kez daha aksatacaktır. Devlet Tiyatrosuna yapılan kadro tahsisini yeterli gören üst yönetimler, belediyeye sanatçı kadrosu tahsisine vize vermeyecek, yeni belediye yönetimi de bu konuda ısrarlı olmayacaktır. Ama BKSTV Çocuk ve Gençlik Tiyatrosu varlığını, artık BKSTV Tiyatrosu adıyla güçlenerek sürdürmektedir.

2005 yılına gelindiğinde işler yeniden değişecektir. Vakıf yeni yasalar uyarınca belediyeden ayrılmıştır. Belediye desteğini yitiren vakıf yönetimi artık Tiyatroyu taşımakta güçlük çekmektedir. Tek çare kadronun belediye bünyesine alınmasıdır. Yine Feyha Çelenk’in öncülüğünde dönemin Belediye Başkanı Hikmet Şahin ve kadrosunun olumlu yaklaşımı ile 1997 yılında alınan meclis kararı uyarınca Bursa Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu kuruluşunu tamamlar.

2006 yılı Şubat ayı itibari ile Bursa yeni tiyatrosu ile tanışacaktır. İlk oyun tabii ki Tiyatronun Kurucu Sanat yönetmeni Feyha Çelenk tarafından sahnelenen “Sersem Kocanın Kurnaz Karısı” olacaktır. Bursa’da ilk tiyatronun kuruluş sürecini konu alan, Haldun Taner’in bu unutulmaz oyunu ile Şehir Tiyatrosunu kucaklar Bursa.

TİYATRO HER YERDE

Sorunlar yok mudur? Vardır tabi ki! Üst yönetimler kadro konusunda hala aynı tavrı sürdürmekte, hazırlanan tüzükleri farklı gerekçelerle geri çevirmektedir. Ama Bursa Büyükşehir Belediyesinin olumlu tavrı ile yapılaşmasını sürdürecektir Şehir Tiyatrosu. Kadrosu bir belediye şirketinde istihdam edilmektedir belki ama statüleri Tiyatro Sanatçısıdır. Tüzüğü yoktur ama bağlı bulunduğu Kültür ve Turizm Dairesi Başkanlığı Çalışma Yönetmeliği’nde birim olarak tanımlanmaktadır. Ve hepsinden önemlisi; yaz boyunca köylerde açık sahne, kış sezonunda üç ayrı sahnede sürdürdükleri performansla Bursa’nın sanat hayatında kendini kanıtlamıştır.

Üstelik mahalle köy kasaba demeden, yaz kış demeden Bursa’nın her yerinde sürer yolculuğu Şehir Tiyatrosunun. 10 yıldır Şehir Tiyatrosu için Bursa’da “her yer Tiyatrodur, Tiyatro her yerdedir.”

İlk düşünüldüğü 1950’li yılların ardından 50 yıllık bir gecikme ile kurulan Bursa Şehir Tiyatrosu bu yıl 10. yaşını kutluyor. 10 yılda onlarca oyun, yıllık ortalama 60 bin seyirci ile Bursa Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu, kentin en köklü sanat kurumları arasında varlığını güçlenerek sürdürmekte.




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir