İPEKÇİLİĞİN HAFIZASI


İpek Yolu güzergâhının Anadolu’daki son duraklarından ve önemli merkezlerinden olan Bursa, adı ipek ve ipekçilikle özdeşleşmiş bir kent olarak bilinir . “İpek” ve “İpekçilik” terimleri, Bursa’nın adını, yeşilini, güzelliğini yüzyıllardır kervanlarla dünyanın bir ucuna taşımış değerlerin başında yer alır. Günümüzde ikincil bir uğraş haline gelen ipekböcekçiliği ve ipekli üretimi bir zamanlar Bursa’nın en önemli üretim alanını oluşturuyordu. İpekçiliğin ilk aşaması olan ipekböcekçiliğinin geçmişi çok eskilere dayanır. Anavatanı Çin olan ipekböcekçiliği, MÖ 552’de Bizans’a gizlice getirilen ipekböceği tohumları ile Marmara kıyılarında yayılmaya başlamıştı. Osmanlılar bu faaliyeti geliştirerek sürdürmüşlerdir. Sanayi devrimi ile Avrupa ülkelerinde, ipeğe göre çok daha ucuz ve kitlesel boyutlarda üretilen başka dokumalar ipekli kumaşların yerini almıştır. Bursa’da, İpekli dokumacılığı, 1950´li yıllara kadar kent tarihinin önemli öğelerinden biri olmuş; Bursa´nın ekonomisi, uzun yıllar ipekli dokumacılığından beslenmiştir. Ne var ki günümüzde ipek ve koza üretimi gerilemiştir. O kadar ki, 1995 yılından bu yana Koza Han’da koza borsası açılamamıştır.

Günümüzde ipekböcekçiliğini tekrar gündeme getirmek amacıyla, Büyükşehir Belediyesi Merinos Tekstil Sanayi Müzesi bünyesinde, akademisyen ve konunun uzmanları danışmanlığında çalışmalar yürütülerek ipekçilik ile ilgili geniş kapsamlı bir bölüm açıldı. Bu bölümde İpeğin Dünya’daki ve Bursa’daki tarihi, kozadan ipliğe, iplikten kumaş dokumaya kadar ipek böcekçiliğinin ve ipeğin öyküsü anlatılıyor. Müzede böcekten ipeğe ve ipekten kumaşa kadarki işleyiş, mancınık makinası ve ipek dokuma tezgahları ile uygulamalı olarak gösteriliyor. Konuyla ilgili güçlü koleksiyonların da izlenime sunulduğu bölümde, ipek kumaştan üretilmiş pek çok eşya sergilenmekte. Müzenin bu bölümünde ipek konulu atölye çalışmaları için bir eğitim odası da bulunuyor . Merinos Tekstil Sanayi Müzesi içinde oluşturulan ipek bölümünün açılışı, Mart ayı içinde yapıldı. Açılışa, Kültür Bakanlığı Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Abdullah Kocapınar, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Temsilcisi ve Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Kalpaklı ve TÜRKSOY Genel Sekreter Yardımcısı Doç. Dr. Fırat Purtaş katıldı. İpekten kumaşa kadarki sürecin geleneksel tezgahlarda gösterildiği açılışta ayrıca; UNESCO Uluslararası Orta Asya Araştırmaları Enstitüsü (IICAS) Bilim Konseyi’nin Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan, Rusya ve Azarbeycan’dan gelen temsilcileri de hazır bulundu.

 




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir