MURADİYE’DE SON HALKA DA TAMAMLANIYOR


Aziz ELBAS

Sultan II. Murad tarafından 1426 yılında yaptırılan Muradiye Külliye bünyesinde Cami, Hamam, İmaret, Mektep ve Türbeler topluluğundan müteşekkil bir bütündür. Külliye bünyesinde yer alan ve Murad-ı Sani olarak adlandırılan medrese Türk İslam coğrafyasında dönemin en ünlü eğitim kurumlarından birisi olarak tanınmıştır.

Osmanlı’da çokça rastladığımız ancak ilk örneklerini Bursa’da görebileceğimiz U plan tipinde inşa edilmiştir. ‘U’ plan formunun ucunda ise ana dershane yapısı bulunur. Yapısal olarak ise kesme taş ve tuğla malzemesi kullanılarak inşa edilmiştir.

16 odası bulunan medresenin avlusu revaklarla çevrelenmiştir.

Talebe odaları ocaklı ve dışa pencerelidir. Ocak yaşmaklarının 1951 yılında yapılan tamiratlar sırasında kaldırıldığı ifade edilir. Odalarda kitaplık nişleri bulunur. Yapıda yer yer devşirme Bizans sütunları göze çarpmaktadır.

Binanın gerek avluya bakan iç yüzünde gerekse dış duvarları boyunca saçakları kirpi saçak olarak tasarlanmıştır. Avlunun güney cephesini dolduran dershaneye duvara gömme olarak yapılmış ikili merdivenlerle çıkılır.

İki yandan merdivenle çıkılan ana derslik bölümünün ön yüzey duvarlarında tuğla işçiliğinin en güzel örneklerinden birisini görmek mümkündür. Daha önce eyvan duvarlarının önemli bir bölümü çinilerle kaplı iken günümüze bir kısmı ulaşmamıştır.

Zemin kısımları tuğla ile kaplanmıştır. Avlu ortasında yer alan fıskiye ortama zenginlik katmaktadır. Zaman içerisinde doğal afetler nedeniyle sıkıntılı dönemler yaşasa da tamiratlarla günümüze kadar gelebilen önemli anıtsal yapılarımızdandır.

Özgün işlevini Cumhuriyetin ilk dönelerine değin sürdürmesine karşın sonrasında sonlandırılmış, ardından 1951 yılında yapılan tamiratlar sonucu daha sonraki yıllar sağlık hizmetlerinde bir merkez olarak değerlendirilmiştir.

Aynı dönem içinde Bursa sağlık müzesinin ana temellerinin teşkil eden çalışma ile sağlık tarihimize ışık tutacak evrak ve malzemelerin yer aldığı sergileme üniteleriyle uzun yıllar hizmet vermiştir.

Muradiye Külliyesi’nin oldukça önemli bir mütemmim cüzü olan Medresede, külliyenin diğer taraflarında tamamlanan restorasyon süreci artık tamamlanma aşamasına gelmiştir. Bu önemli yapı restorasyon sürecinin sonrasında ‘Kur’an ve Yazma Eserler Müzesi’ olarak hizmet verecektir. Bu konuda çalışmalar devam etmektedir. Bursa’daki müzeler kervanına katılacak olan bu değerli eser bünyesinde Kur’an’ın ilk indirilişinden günümüze değin yazım teknikleri olarak yaşadığı evreleri, orijinal yazma eser örnekleri, yazının uygulama teknikleri ve malzemeleri gibi birçok zengin içerikle birlikte ziyaretçileriyle buluşacaktır. Çalışmaların yakın zamanda tamamlanması için büyük gayret sarfedilmektedir.

 

1830 yılı Kayıtlarına göre Medresede bulunan Talebe ve Görevliler

(Kirmasti-Sincan kazâsında Karaköylü Abdullâh Efendi ibn-i Mustafa Karasakallı              Yaş: 40

Kirmastı kazâsında Ada karyesinden Molla Mustafa bin Hüseyin   Yaş: 25

Ebü’l-Yund karyesinden Hasan oğlu es-Seyyid Molla Mustafa bin Ahmed Azbıyıklı    Yaş: 20

Balıkesir kazâsından Kasap oğlu Molla Ali bin Mustafa Uzunboylu Karasakallı

Rumelinde Hacıoğlu Pazarcığından Hasan Efendi oğlu es-Seyyid Mehmed

Balıkesir kazâsında Çaypınar karyesinden Hacı Maroli oğlu Molla Bekir bin Süleyman

Balıkesir kazâsından İbrâhîm Efendi ibn-i Mustafa

Akhisar-ı Saruhan’dan gelen Molla Mehmed oğlu Yusuf Efendi

Mehmed Ali oğlu Süleyman Efendi bin Süleyman

Kite kazasından Kiremitçi oğlu es-Seyyid Süleyman Molla ibn-i Hasan

Kite kazasından Anahorlu oğlu Ali Molla bin Ahmed

Elvan Beg mahallesinden Halîl oğlu Hâfız Mehmed

Gümele karyesinden Hüseyin Efendi bin Mehmed âmed ber-kazâ-i Göynük

Cere karyesinden Molla Mustafa bin İsmâîl

Kırmasti-Sincan nahiyesinden Molla Halîl bin İbrâhîm

Atranos Kazasından Hüseyin Molla bin Ali

Kütahyadan gelen Cezâyirî el-Hâc Mehmed Efendi bin Mehmed

Kite Kazasından Telli oğlu Ali bin Hâc Mustafa

Kırmasti-Sincan kazâsından müzellef Halîl Efendi bin İbrâhîm

Atranos Kazasından şâb-ı emred İmâm oğlu Molla Hasan bin Mehmed

Atranos Kazasından Sâlih Molla bin Ahmed

Balıkesir kazâsından Yeni karyeli Akbıyık oğlu İbrâhîm Efendi ibn-i Mustafa

Trabzonî Hüseyin Efendi ibn-i Mustafa

Atranos kazâsında Tepeçik karyesinden İsa Himmet oğlu Mehmed

Balıkasir’de kâin Akçakoyun cemaatinden Osmân oğlu Osmân bin Mehmed

Atranos kazâsında Piriyek karyesinden Osmân Efendi ibn-i Ahmed

Kırmasti-Sincan kazâsında Ayva karyesinden Bekir oğlu Hasan Molla  -Topal

Maltepeli Osmân ibn-i Abdullâh

Haraselli es-Seyyid Mehmed Efendi bin Abdullâh

Elvan Beg mahallesinden Pazarcı Alîl oğlu Hasan

Çarşambalı es-Seyyid Halîl Efendi bin Yusuf

Geredeli Altıparmak oğlu Ali Efendi bin Ahmed

Kırmasti- nâhiye-i Sincan Onaç karyesinde Köse oğlu es-Seyyid Molla Mümin bin Hüseyin

Kırmasti- nâhiye-i Sincan es-Seyyid Molla Hüseyin bin Hasan

Kırmasti- nâhiye-i Sincan Onaç karyeli Koca Ahmed oğlu es-Seyyid Mehmed Molla bin Ahmed

Kırmasti- nâhiye-i Sincan Onaç karyeli Hüseyin oğlu Molla İsmâîl bin Hüseyin

Beğpazarlı Molla Hasan bin Hüseyin ve emmisi Mustafa bin Hüseyin

Hacı Havkalı Mustafa Efendi bin Osman

Hüseyin Kethüdaoğlu Molla Hasan

Eyub oğlu Mehmed Efendi bin İbrahim

Emir oğlu es-Seyyid Ahmed Molla bin Mehmed ve biraderi Mustafa Efendi

Dervişoğlu Molla Abdülkadir bin Ahmed

Çakmakçı oğlu es-Seyyid Hâfız Hüseyin Efendi bin Mehmed

Atranos Kazasından Hâcı Emîr oğlu es-Seyyid Molla Mustafa bin İbrâhîm

Malatyalı es-Seyyid Abdülhalîm Efendi bin Osmân

Diyârbekirli es-Seyyid Molla Ahmed Efendi bin Abdullâh

Sarnıç karyeli Molla Osmân bin Hasan

İskenderiyeden gelen Malatyalı el-Hâc Mehmed Efendi bin Mustafa

Ayvalı karyeli Çakır oğlu es-Seyyid Molla Ali bin Hüseyin

Kütahyalı Mehmed Efendi bin Mehmed

Karahisâr-ı Sâhibli Abdünnebî bin Ömer

Güzelhisar Kazasından Zenci Molla Mesûd bin Abdullâh

Tırhala-Soma’dan gelen Balıkesirli Mehmed Efendi bin İsmâîl

Güzelhisar Kazasından es-Seyyid Osmân Molla bin Hüseyin

Balıkesir Kazasından gelen Madenli mahalleli Mustafa bin Mustafa

Balıkesir Kazasından gelen Madenli mahalleli Mehmed Molla bin İbrâhîm

Balıkesir Kazasından gelen Garalı el-Hâc İsmâîl bin Abdullâh

refîki el-Hâc Osmân bin Ahmed Ma‘an

Atranos Dânişmend Karyeli İsa Molla bin İsmâîl

Atranos Karaoğlanlar karyesinden Hacı Hasan oğlu Molla İsmâîl bin İbrâhîm

Alâüddîn karyesinde Molla Veliyyüddîn bin Hasan

Ünyevî Mahmûd Efendi bin Feyzî

Molla Mehmed bin Halîl

Ali Molla bin İbrâhîm âmed ber-kazâ-i Tire

Molla Mehmed bin Ahmed âmed ber-Kütahya

Mehmed Efendi bin İsmâîl




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>